home > blog > Een kopje thee

Een kopje thee

Het gebouw van Wilgenhof herbergt twee leefgroepen met oudere patiënten. Beide groepen hebben hun eigen huiskamer en een klein keukentje. In de aangrenzende ruimtes van de leefgroepen wordt veel door elkaar gelopen. Mijn moeder zit bijvoorbeeld vaak in de ‘andere huiskamer’ waar de tv minder vaak aanstaat. De buitenruimte van Wilgenhof bestaat uit een terras dat door beide groepen wordt gedeeld. Op deze afdeling word de zelfstandigheid bevorderd, mensen moeten meehelpen en hebben corvee.

 Op een mooie zomerdag kom ik op bezoek. Mijn moeder zit buiten. Ik ga in de tuinstoel naast haar zitten. Ze staart me aan, haar bril een beetje van haar neus gezakt. Langzaam kom ik in beeld: ‘Hé, daar is mijn dochter.’Het is alsof ze moet wennen aan mijn aanwezigheid. Ik houd nog even mijn mond. Na een poosje vraagt ze of ik thee wil. Ja, lekker. Ze gaat het halen en ik blijf met een mevrouw op het terras achter. Zij zit al mompelend te breien, en let niet op mij. Ik wacht op de thee, mijmer wat over mijn moeder en soes een beetje weg in de warmte van de zon.

Het duurt erg lang voor ze terug is, maar ze heeft een kopje thee. Vraagt of ik er suiker in wil. Die vraag heb ik al 25 jaar lang niet meer met ‘ja’ beantwoord, toch blijft ze hem stellen. Ze haalt ook een kopje voor zichzelf. Ze haalt zelfs een koekje. Dan komt een knappe blonde vrouw naar ons toe. Ze ziet er jonger uit dan zestig, wat de minimumleeftijd is op deze afdeling. Even vraag ik me af of zij van het personeel is, maar nee. Ze zegt wat zielig: ‘Wat hebt u nou toch gedaan? De theepot van de andere huiskamer mee hier naar toe genomen, en nu is er aan de andere kant geen thee! Ik had die thee gezet, dat weet u ook, en nu is er geen thee en krijg ik te horen dat ik geen thee gezet heb. Maar u hebt de pot meegenomen! 

 Dat moet u toch niet doen!’ verbaasd zegt mijn moeder: ‘Maar ik mag mijn dochter toch wel een kopje thee geven?’‘Ja natuurlijk, maar dan hoeft u toch de pot niet mee te nemen?’‘Maar hier was geen thee.’ Het klinkt onschuldig, al vermoed ik dat het de zoveelste keer is dat ze iets bij de buren haalt in plaats van er zelf moeite voor te doen. De blonde vrouw windt zich op. ‘Nou, dat weet ik niet, maar u had gewoon een kopje kunnen inschenken en de pot bij ons laten staan.’ ‘Maar mijn dochter komt helemaal uit Amsterdam! Die mag toch wel een kopje thee?’

 Mijn moeder vindt het maar raar dat de vrouw haar niet begrijpt. die wordt wanhopig van zoveel onnozelheid. Ze verheft haar stem en zegt verontwaardigd: ‘Als u nou even luistert. U moet die pot niet in deze huiskamer zetten want nu krijg ik op mijn kop, maar ik had wel thee gezet. Ik had het wel gedaan en nu krijg ik de schuld!’ nu schrikt mijn moeder van de heftigheid. Ze is bang voor ruzie, voor boosheid, en ze bindt in: ‘Zo heb ik het niet bedoeld, hoor.’ De blonde vrouw kalmeert een beetje. ‘Maar zult u het niet meer 

doen dan?’ Ze wil een belofte en legt nog een keer de hele situatie aan mijn moeder uit. Die zich dan weer verdedigt: ‘maar hier was geen theepot.’ Waarop de blonde vrouw zichzelf met zichtbare moeite beheerst en zegt: ‘Dan moet u de theepot uit die kast van deze huiskamer halen en niet uit de andere kast in de andere groep!’ ‘Ik begrijp niet wat u bedoelt,’ met grote verbaasde ogen volhardt mijn moeder in haar onbegrip.

Ik verbijt mezelf. Mijn moeder is gewoon onmogelijk! Zou ze nu werkelijk het eenvoudige beginsel van ‘eigen huiskamer met eigen theepot’ niet vatten? Ze is toch niet dom, niet aan het dementeren, ze is slim genoeg. Hoe moeilijk kan het zijn? Ik bewonder de blonde vrouw, die niet gaat schreeuwen, niet gaat slaan, geen stampij maakt, maar volhardt in haar uitleg. Ze komt alleen geen stap verder. Mijn moeder snapt niet wat ze verkeerd heeft gedaan. Wil ze het niet begrijpen? Of kan ze niet anders? Maakt de toon waarop ze zich kritisch benaderd voelt, dat ze zich afsluit voor de inhoud – als een soort zelfbescherming? Waarom gaat ze toch steeds elke verantwoordelijkheid uit de weg, en lijkt daarin meer op een peuter dan op een volwassen vrouw? Doet ze dat ‘expres’ of is het een onderdeel van haar ziekte?

Het is een steeds terugkerende vraag, waar ik nooit een ‘hard’ antwoord op krijg. Maar o, wat vind ik het in dit soort situaties moeilijk om mijn moeder serieus te nemen.

De blogs van Elzie zijn eerder gepubliceerd als columns in het blad van  de stichting Labyrint~In Perspectief en daarna door de stichting uitgegeven als ‘Elziebundel’. Deze bundel is nog steeds verkrijgbaar, neem contact op met ons  secretariaat@labyrint-in-perspectief.nl

 

Overige blogberichten