home > blog > Ik zorg, jij zorgt, wij zorgen

Ik zorg, jij zorgt, wij zorgen

Toen ik een jaar of 12 was, hoorde ik van de huisarts dat mijn moeder schizofrenie had. Ik had geen idee wat dat betekende, dus dook ik in boeken van de bibliotheek en las wat ik maar kon vinden. Als mijn moeder zich opsloot in haar slaapkamer en haar sigaretten rookte, zat ik voor de deur te wachten tot ze weer naar buiten kwam. Bang dat ze zichzelf iets zou aandoen, of dat haar kamer in brand zou vliegen. Toen ze dacht dat ze achtervolgd werd, zat ik dagen voor het raam autokentekens te noteren. Niemand zei tegen mij dat ik dat moest doen. Ik dacht er ook niet over na. Voor mij was het logisch om te doen.

Later, in gesprekken met andere KOPP-ers, viel het me op dat er in een gezin met meerdere kinderen regelmatig één de zorg voor de zieke ouder op zich nam. Als enig kind had ik natuurlijk geen vergelijkingsmateriaal. Ook viel me op dat de zorgende kinderen zichzelf vaak voorbij liepen. Altijd ging de ander voor. Vaak al van kleins af aan. Dat gold ook voor mij. Wij zorgden voor onze zieke ouder. Die ouder was immers niet in staat om voor ons te zorgen. Hoe moesten we dan leren dat het niet normaal was dat wij als kind voor onze ouder zorgden, in plaats van andersom?

Als iemand vraagt hoe het met me gaat, vertel ik hoe het met mijn kinderen gaat en over een naaste die ernstig ziek is. Wat ik niet zeg, is dat ik door het zorgen voor anderen vaak niet toekom aan zorgen voor mijzelf. Omdat het pijnlijk is om dat tegenover mezelf toe te geven, negeer ik de vraag hoe het met mij gaat. Ik stap steeds weer in mijn oude zorgrol van vroeger. Dat gaat automatisch. Ik vind het zoveel makkelijker om voor iemand anders te zorgen dan voor mezelf.

Tegelijkertijd heb ik er behoefte aan dat er iemand voor mij zorgt. Ik ben echter de enige die dat kan. Door om hulp te vragen als ik ergens zelf niet uitkom en door “nee” te zeggen tegen zorgvragen die ik niet aan kan. Er is niets mis mee om voor een ander te zorgen. Mits je de zorg voor jezelf niet uit het oog verliest. Dat is wat ik doe wanneer ik te veel zorgtaken op me neem. Ik weet dat dat niet goed is. Maar het voelt zo veilig en vertrouwd. Want ik doe wat ik altijd deed.

Ik weet uit ervaring dat het fijn is om bewust tijd voor mezelf in te plannen en volop te genieten van dingen die ik leuk vind om te doen. Ik krijg er energie van en kan er weer tegenaan. Dat betekent dat ik niet alleen goed voor mezelf zorg, maar ook voor de mensen voor wie ik mag zorgen. Door dat te blijven doen, wordt het een automatisme, dat weet ik zeker.

Ilona Lekahena

30 maart 2017

Overige blogberichten