home > Informatie > Voor partner van

Voor partner van

Het begint meestal met kleine dingen. Soms vraag je je af of het gedrag van je partner wel ‘normaal’ is. Hij of zij wordt onvoorspelbaar, je begrijpt elkaar niet meer, er komen ruzies. Het gesprek erover verloopt moeizaam of het lukt helemaal niet om erover in gesprek te komen. Je realiseert je meer en meer dat er echt iets aan de hand is met je partner. Als er kinderen in huis zijn, ben je misschien erg aan het schipperen om te zorgen dat zij er geen last van hebben. Dit kan een heel zware last worden. Eventjes kun je zoiets wel volhouden, maar als de problemen aanhouden raak je op den duur uitgeput.

Herken je je in één van deze uitspraken?

  • Ik word bang van mijn vriend als hij zulke buien heeft.
  • Ze heeft het al tien keer uitgemaakt. Dan schreeuwt ze dat ze me nooit meer wil zien.
  • Het is pijnlijk om te zien dat zij in haar eigen wereld verblijft, waar ik niet bij haar kan komen. Ik mis mijn vrouw!
  • Ik probeer de kinderen uit de wind te houden, maar ze krijgen het toch mee.
  • Ik mag haar niet in de steek laten, maar blijven wil ik ook niet.

Hulp vragen
Je bent partner, geen hulpverlener, verpleger of boksbal. De psychische problemen van je partner worden niet door jou veroorzaakt en je kunt ze ook niet voor hem of haar oplossen. Er is dus hulp van buiten nodig. Een gesprek met de huisarts is de eerst aangewezen stap om passende hulpverlening te gaan zoeken. Het kan soms een moeizaam proces zijn om zover te komen. Vooral wanneer partners veel zorg op zich nemen, is de noodzaak voor degene met de psychische problemen om hulp te zoeken, niet zo hoog. Maar dat gaat in veel gevallen ten kosten van de emotionele gezondheid van de partner. Kijk als partner dus kritisch naar jouw rol en neem je eigen wensen serieus.

Kinderen
Als jullie samen kinderen hebben, hebben die extra aandacht nodig. Twee derde van de kinderen van een ouder met psychische problemen ontwikkelt zelf later ook psychische problemen als je daar geen aandacht aan geeft. Een belangrijke beschermfactor voor de kinderen kun jij zelf zijn als jij in staat bent om goed te blijven functioneren. Maar dat is niet altijd even gemakkelijk als je  in een emotionele achtbaan zit. Aarzel dus niet om hulp te vragen. Een stabiele vertrouwenspersoon in het leven van je kind(eren) is van groot belang en dat kan ook een opa, oma, tante of juf zijn. Daarnaast bestaat er in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) voor deze kinderen ook lotgenotencontact. In de activiteitenagenda kun je de groepen vinden voor KOPP (Kind van Ouder met Psychische Problemen). De lijst is niet compleet. Vraag ernaar bij je eigen locale ggz-instelling als je geen passende ondersteuning kunt vinden.

Hoe nu verder?
Je krijgt het nodige voor je kiezen. Professionele hulpverleners reageren misschien adequaat, maar het kan ook zijn dat je heel teleurgesteld bent over de (mogelijkheden van) professionele ondersteuning. Je wilt je partner niet laten vallen, maar als je teveel voor hem/haar opvangt, hou je het probleem in stand. Je komt in een emotionele achtbaan terecht en het kost tijd en energie om daarin een weg te vinden.

Uit elkaar?
Het kost tijd om een passende houding te bepalen. Het kan heel goed zijn dat je gevoelens tegenstrijdig zijn. Je houdt van je partner, maar je weet niet zeker of je dit wel trekt. Zowel voor jou als voor eventuele kinderen zijn psychische problemen bij je partner ingrijpend. Zeker wanneer je partner geen hulp wil accepteren of wanneer de problemen ernstig of chronisch zijn. Het kan goed zijn dat je tot de conclusie komt dat je een bepaalde afstand nodig hebt om te kunnen blijven functioneren als ouder. Of dat dit een toekomst is die je voor jezelf niet wilt. Dat kan betekenen dat je ervoor kiest om uit elkaar te gaan.

Lotgenotencontact
Een heel goede vorm van ondersteuning is lotgenotencontact.  Andere (ex)-partners van weten uit ervaring hoe moeilijk het is om overeind te blijven in die emotionele achtbaan. Hoe moeizaam het voortdurend bijstellen van verwachtingen kan zijn. Hoeveel teleurstellingen je moet incasseren voordat er een nieuw evenwicht is ontstaan. Hoe moeizaam de omgangsregeling na de scheiding is en je voortdurende zorg over hoe je ex omgaat met de kinderen. Erkend worden in dat proces, met alle gevoelens die daarbij horen, is essentieel om verder te kunnen.

Rouw / levend verlies
Je partner verliest aan toekomstperspectief, in elk geval op de korte termijn. Naarmate de problemen ernstiger zijn, van psychisch naar psychiatrisch, ook op de langere termijn of zelfs levenslang. Dat betekent dat jullie als partners in een rouwproces komen. Voor deze vorm van rouwen, die wel ‘levend verlies’ genoemd wordt, zijn er geen rituelen. Maar, anders dan in onze cultuur vaak wordt gedacht, rouwen is een behoefte. Het is niet iets dat je uit de weg moet gaan, maar een proces dat je serieus mag nemen. De relatie zal veranderen. Je verliest gelijkwaardigheid, je maatje, misschien verlies je je seksuele relatie. Dat verlies moet zijn plek krijgen in je leven.

Een betrokken partner blijven
Er is niet één oplossing. Ga actief op zoek naar informatie en naar steun. Het doel is dat je een betrokken partner kunt blijven binnen de omstandigheden zoals die er zijn. Niet over je eigen grenzen heen, want dat houd je niet vol op de langere termijn. Niet er bovenop, want je partner is volwassen en heeft zijn of haar eigen verantwoordelijkheden, hoe aangepast ook. Je partner waar dat nodig is blijven steunen zonder over je eigen grenzen te gaan, dat is de kunst.