home > blog > KOPP-blog: projectie

KOPP-blog: projectie

 

Projecteren, we doen het allemaal. Het betekent dat je eigenschappen van een (meestal emotioneel beladen) situatie of persoon overdraagt op een andere situatie of persoon. Daarom wordt projectie ook wel overdracht genoemd. En meestal is het een vies woord, want we voelen ons onheus bejegend door iemand die eigen beelden op ons projecteert.

Bijvoorbeeld: Mijn zoontje stak ooit zijn handje uit naar het bord van zijn tante. Zij was gewend aan haar eigen dochter die het eten zó van haar bord snaaide, dus ze gaf hem een snauw. Maar hij wilde alleen maar iets aanwijzen. Het arme kind was helemaal overstuur. En tante had spijt, want zij had dat natuurlijk niet zo bedoeld.

Het is inderdaad pijnlijk om niet gezien te worden zoals je bent. Dat maakt machteloos. Dit voorbeeld over mijn zoontje gaat over een onschuldig voorval; even sorry zeggen en klaar. Maar wat als je consequent niet gezien bent zoals je bent? Wat als je een ouder had die dat niet kon? Wat als je iemand anders moest zijn dan je eigenlijk was, om te zorgen dat je ouder overeind bleef? Reken maar dat je daar conclusies uit trekt over hoe de wereld in elkaar zit. Conclusies die je later zult projecteren op andere mensen en situaties. Want dat is nou eenmaal menselijk. Projectie veroorzaakt nieuwe projectie.

Dat is wat ons als kind van misschien wel het meeste last bezorgt. Op de gekste momenten, vooral wanneer je het niet verwacht, projecteer je de thuissituatie van vroeger op je omgeving. We dragen allemaal een opvouwbaar theatertje in ons mee. Te pas en te onpas klappen we dat uit en we verdelen de rollen: Je baas speelt je vader, je collega’s je broers en zussen, en zelf schiet je in je oude rol. Je verwacht dat je omgeving zich op een jou bekende manier gedraagt in plaats van open en nieuwsgierig af te wachten wat er werkelijk is. Iedereen doet dat, projecteren. Maar als je kind van bent, heeft je theatertje doorgaans een nogal dramatisch repertoire. En dat kan veel problemen geven.

Je kunt heel bewust zijn van je achtergrond, therapie hebben gehad, je persoonlijk kilometers ontwikkeld hebben… toch zullen er altijd gebieden blijven waar het verschijnsel ineens weer de kop opsteekt. Triggers. Iets ouds wordt aangeraakt en wham! Je zit weer middenin het drama. Met alle bijbehorende pijn.

Het helpt mij om te onthouden dat iedereen projecteert. En dat het dramatische repertoire van mijn theatertje niet mijn keuze is geweest, maar dat ik het daarmee wel moet zien te rooien. Zodra ik zie dat het theater is, kan ik de gordijnen dichtschuiven en me openstellen voor wat er in de werkelijkheid is. Dat kost veel energie, maar het levert ook wat op: ruimte. Ruimte om mezelf te zijn en mijn eigen keuzes te maken.

Kassandra Goddijn is medewerker bij Labyrint-In Perspectief en heeft daarnaast haar eigen coachingpraktijk voor volwassen KOPP, www.koppcoaching.nl.

10 juli 2014

 

 

 

 

 

 

Overige blogberichten