home > blog > Schrift

Schrift

  ‘Heb je nog bezoek gehad?’ vraag ik mijn moeder altijd als ik bij haar ben. Het antwoord was vroeger meestal ‘Nou, dat is alweer een hele tijd geleden.’ Soms ontdekte ik later dat er wel iemand was langs geweest. Ik kon nooit inschatten of mijn moeders geheugen het liet afweten, of dat het in haar beleving

 Twee jaar geleden – toen ze nog in Dennenrust woonde – gaf iemand mij een goede tip en heb ik mijn moeder een schrift en een pen cadeau gedaan. Een dik schrift met harde kaft, bedrukt met mooie bloemen in zacht rode en oranje tinten. Nu kon iedereen een berichtje achterlaten, er eventueel een verhaaltje bij schrijven. Het werd een groot succes. de meeste bezoekers schreven een stukje over wat ze gedaan hadden – op het terrein gewandeld, een stukje met de auto gereden, ergens thee gedronken. Behalve dat het voor mijn moeder als een belangrijk geheugensteuntje werkte, breidde het ook onze gespreksonderwerpen uit. Vanuit wat er in het schrift stond kon ik beter doorvragen, en mijn moeder werd geholpen wat concreter en levendiger gebeurtenissen vast te houden.

De kaarten die ze af en toe kreeg, plakte ik ook in het schrift. Toen ze verhuisde naar Het Hof kwamen er wat afscheidswoorden in (tekenend vond ik dat die van vrijwilligers waren en niet van de verpleging!). Soms schreef mijn moeder ook zelf een stukje, bijvoorbeeld over wat ze gegeten had. Het schrift kreeg een vaste plaats vlak voor haar neus op tafel, en lag meestal opengeslagen. Ze keek er vaak in. Het werd een soort document dat haar leven versterkte en verduidelijkte, zo leek het. Het was daarom een hele vreemde ontdekking dat het schrift er op een gegeven moment niet meer was.

Mijn moeder woont dan een maand of acht in Het Hof, waarvan de eerste vier maanden heel goed en rustig zijn verlopen. De afgelopen drie à vier maanden lijkt ze echter achteruit te gaan. Ze vertoont steeds vaker steeds moeilijker gedrag, reageert verward en kan ineens zonder duidelijke aanleiding heel fel uit de hoek komen. We hebben geen idee waarom ze zo uit haar (goede) doen is.

 ‘Hee mam, waar is je schrift?’ Ze lijkt me niet te horen, kijkt de andere kant op. Ik vraag het nog een keer. en nog een keer. ‘O ja, die is kwijt. Iemand heeft hem weggehaald.’ Ze zegt het onverschillig. ‘Weggehaald??’ Ik ben verbaasd. Wie heeft daar nu iets aan? Ze staat op en loopt naar de keuken. Ze lijkt niet kwaad, niet verontwaardigd, niks. Ik zou boos zijn als ik in haar schoenen stond en iemand had mijn schrift gejat. Dus ik vertrouw het niet. ‘Weet je zeker dat iemand het schrift heeft weggehaald?’ ‘Ja. maar we kunnen wel een nieuwe kopen.’

Het klinkt alsof ze het over een vaatdoekje heeft, in plaats van over iets van grote persoonlijke waarde wat verloren is gegaan. Ik bedenk me dat ze een maand geleden geprobeerd heeft de foto van mijn overleden zusje weg te gooien omdat ze er niet langer tegenaan wilde kijken, en wantrouw haar kalmte over het schrift. Er klopt iets niet, maar ze wil er geen woord meer over zeggen. Ik baal enorm. Van het schrift dat weg is, van de foto van Marja, van het album met mijn eigen babyfoto’s dat ze lang geleden in een psychotische periode heeft weggegooid, van de kleine beetjes warme herinneringen die zij en ik samen kunnen delen waar er maar zo weinig van waren en die er nu helemaal niet meer zijn.

Later vraag ik begeleider Martin of hij weet hoe het zit met het schrift. Ja, dat weet hij. met veel moeite heeft hij de waarheid uit haar gekregen. Ook hij had de link gelegd met de weggegooide foto. Vorige maand had een van zijn collega’s de foto van mijn zusje gered uit de prullenbak van mijn moeder. Martin had met haar gepraat over het waarom van deze actie. Zij had hem na allerlei ontwijkingen en omwegen duidelijk weten te maken dat zij niet langer herinnerd wilde worden aan de tragische dood van haar dochter. De foto omdraaien of in de la leggen, vond ze niet afdoende. Het beeld moest worden uitgebannen. Martin was er niet mee akkoord gegaan en had de foto diep onder in een kast weggestopt.

 Nu het verdwenen schrift. Dat iemand het had weggehaald, heeft ze ook tegen Martin gezegd. Hij vroeg alle andere bewoners naar het schrift, heeft alle kamers doorzocht, maar niks gevonden. Niemand wist iets. Ook Martin voelde toen nattigheid. Hij is heel goed in doorvragen. Mijn moeder heeft een zeker ontzag voor hem en omdat hij haar persoonlijk begeleider is, heeft ze er belang bij de relatie met hem goed te houden. Hij confronteerde haar: ‘Als u tegen me liegt kan ik u niet vertrouwen,’ en uiteindelijk had ze toegegeven.

 Ze had het schrift zelf weggegooid. Waar? Uit het raam. Waarom? dat wist ze niet, dat kon ze niet uitleggen. Ze zijn nog gaan zoeken. Niks gevonden. Het duurt een half jaar voordat ik het opbreng weer een schrift voor haar te kopen, en nog een half jaar voordat ik er zelf weer wat in schrijf.

De blogs van Elzie zijn eerder gepubliceerd als columns in het blad van  de stichting Labyrint~In Perspectief en daarna door de stichting uitgegeven als ‘Elziebundel’. Deze bundel is nog steeds verkrijgbaar, neem contact op met ons  secretariaat@labyrint-in-perspectief.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Overige blogberichten