home > blog > Vakantie

Vakantie

Ik heb goede jeugdherinneringen aan de vakanties bij mijn grootmoeder. Zij woonde in het paradijs. In een villa op een heuvel van waaruit je kon kijken over de lichtjes van het Brabantse land. Met een zwembad en een eigen stuk bos. Mijn broer, zusje en ik speelden daar eindeloos rovertje. En, belangrijker, grootmoeder was lief voor ons. Zij had tijd en aandacht.

Het was een elegante omgangsregeling. Mijn moeder, die de diagnose paranoïde schizofrenie had, zagen wij alleen dáár, bij grootmoeder. In alle vakanties, korter of langer, bij elkaar soms wel zes weken per jaar. Niet dat mijn moeder zo lang bleef – na één, hooguit twee weken was zij het verblijf bij haar moeder meestal wel zat en verdween zij met al haar tassen. Ze had vaak zoveel bij zich dat ze het niet in haar eentje kon dragen. Soms gooide ze haar spullen stuk voor stuk steeds twintig meter vooruit, richting de bushalte. Tja, wat moest ik daar als kind van denken? Wij gooiden vrolijk mee met plastic tassen en vuilniszakken, totdat de straat bezaaid lag met de spullen die er natuurlijk uit vielen. Mijn moeder was knettergek. Dat kon ik veilig beseffen, want grootmoeder was er voor ons.

Hoe tragisch ook, het is wel zo helder als de gekte van je ouder overduidelijk is. Als je KOPP bent, komt het ook vaak voor dat dat besef langzaam heeft moeten groeien. Of dat je er als volwassene nog steeds soms aan twijfelt: ben ík nou gek of was mijn moeder / vader het? Dat is een begrijpelijke verwarring. Je leert als kind immers van je ouders hoe de wereld werkt. Het spreekt vanzelf dat je het beeld dat je ouders hanteren voor waar aanneemt, tenminste, als je een beetje een volgzaam karakter hebt. Je hebt natuurlijk ook kinderen die het beeld dat hun ouders geven stelselmatig juist níet accepteren als de waarheid. Daar hebben ze dan meestal een goede reden voor. Ik hoor het allebei: mensen die langzaamaan gingen beseffen dat er thuis iets niet klopte, en mensen die zeggen: ik heb het altijd geweten. En toch kan in beide gevallen de verwarring bestaan van Ben ík nou gek of zijn mijn ouders het? Dat komt doordat het een levensbedreigende waarheid is, dat (één van) je ouder(s) gek is. Of, genuanceerder uitgedrukt, zijn of haar verantwoordelijkheid als ouder niet kan nemen. Die waarheid kun je als kind nog niet hanteren.

En het resultaat is dan twijfel en verwarring, zelfs als je al lang volwassen bent. In allerlei situaties, ook in het hier en nu. Ligt het nou aan mij?? Wat doe ik verkeerd?? In plaats van het gaan verzinnen van steeds weer nieuwe strategieën kun je dan beter proberen om stil te staan bij wat je erbij voelt. Vaak zit er een diep verdriet onder, niet omdat je zélf zo waardeloos bent, maar omdat de ouder, die je ooit zo nodig had, er niet voor je was. En je probeert met al je strategieën nog steeds om dat te veranderen.

Omdat ik mijn grootmoeder als buffer had, kon ik ermee volstaan me te beschermen tegen mijn moeders gekte door erom te lachen. Ze gooide met haar tassen, stel je voor! Pas na haar dood, meer dan vijfentwintig jaar geleden, ben ik gaan beseffen dat haar leven allerminst grappig was, en mijn lachen een strategie. Hoe pijnlijk ook, ik ging langzamerhand ervaren dat het mij tot een vollediger mens maakte als ik me juist wél met mijn moeder verbond. Met alles wat zij wel en niet was.

Maar in die vakanties nog niet! Zodra mijn moeder vertrokken was met haar tassen, was er weer het paradijs. Kind zijn en eindeloos spelen, zoals dat hoort. Mijn strategie had gewerkt en ik kon mijn moeder weer een poosje vergeten. Dank zij mijn liefdevolle grootmoeder.

Kassandra

Kassandra Goddijn was acht jaar lang medewerker bij Labyrint-In Perspectief en heeft haar eigen coachingpraktijk voor volwassen KOPP, www.koppcoaching.nl.

21 augustus 2015

Overige blogberichten