home > blog > Verzakking

Verzakking

Als ik voor het eerst tijdens het bezoekuur in het Klinisch Centrum voor ouderen langs kom, wordt er koffie en thee op een roltafel binnengebracht door de dienstdoende verpleegkundige. Mijn moeder loopt naar de tafel toe en vraagt de vrouw: ‘Mag mijn dochter ook een kopje thee? En wilt u het komen brengen? Ik heb een verzakking!’

Ze kijkt er vergenoegd bij als ze weer komt zitten. De thee wordt inderdaad bezorgd: ‘Uw moeder vroeg of ik de thee kwam brengen want ze heeft een verzakking?’ Ik bedank voor de service en kijk mijn moeder vragend aan: Verzakking? ‘Ja, dat zei de dokter hier. Ik moet eerlijk zeggen, een heel aardige dokter. Ze is nog erg jong, maar ze was heel voorzichtig toen ze me onderzocht. Ze deed het [inwendig onderzoek] met heel zachte hand. En ik had het de huisarts ook al zo vaak gevraagd maar die zei niks, die gaf gewoon geen antwoord. Deze dokter zei eerlijk wat het was. Ja, ze zei dat ik een verzakking heb. Het is gewoon zo!’ Mijn moeder is tevreden. Eindelijk is er een arts die haar verteld heeft wat ze al jaren wil horen. Al jaren heeft ze regelmatig last van blaasontsteking, en nog veel langer is ze incontinent – en al die tijd wil ze horen dat het een lichamelijke oorzaak heeft. Iets anders is niet acceptabel. Ik hou mijn mond, maar heb sterke twijfels bij mijn moeders overtuiging.

Twee weken later hebben we samen een afspraak met de jonge dokter. In dit zogenaamde contractgesprek worden officieel de doelstellingen van de observatieperiode vastgelegd en moet ik als vertegenwoordiger van mijn moeder mijn handtekening onder de afspraken zetten. Ik check het verhaal over de verzakking. De dokter legt uit. ‘Nee mevrouw B, ik denk dat u mij niet helemaal goed hebt begrepen. Ik heb wel gekeken óf u een verzakking zou hebben, maar dat is niet het geval.’ ‘O. Maar ik dacht juist…’ Mijn moeder klinkt teleurgesteld en raakt in de war, en de dokter legt het nog twee keer uit. Daarna praten we over de opzet van het klinisch onderzoek naar de oorzaken van mijn moeders moeilijke gedrag dat drie achtereenvolgende fasen zal beslaan. Allereerst worden puur fysieke redenen getoetst – er zou sprake kunnen zijn van alzheimer, dementie, of iets anders in de hersenen. In tweede instantie wordt de (dosering van de) medicatie aangepast om mogelijke bijwerkingen te bezien. Als ook dit niet de wenselijke verbetering oplevert, zal worden aangenomen dat er een psychiatrische verklaring voor haar gedrag bestaat. Ik heb zelf het idee en gevoel dat mijn moeder langzaam in een psychotische periode is afgegleden, zoals in haar leven al vaker gebeurd is, en verwacht dus dat de oorzaak psychiatrisch is. Toch is het natuurlijk goed en nodig dat andere redenen worden bekeken en uitgesloten. Ik zet mijn handtekening. Mijn moeder zegt ja en amen, maar ik geloof niet dat zij er veel van begrijpt.

De eerste maanden verlopen onrustig en af en toe heftig. Ze is erg wantrouwig, ze is bang voor twee dementerende heren op de afdeling en ook de verzakking laat haar nog niet los. Terwijl ik die zomer op vakantie ben, belt ze me in een hysterische paniek op mijn mobiel. Niet dat ze zelf kan of mag telefoneren, maar ze heeft de verpleging overgehaald om mijn nummer te draaien omdat ze zo weinig bezoek krijgt. Na een lange tirade vol verwarde klachten roept ze uit: ‘Ja, en de verpleging zegt dat ik wel een verzakking heb en de dokter zegt weer van niet, en dan weet ik het toch ook niet! Ze weten toch zeker wel dat ik zo GevoeLIG ben!!’ En ze raaskalt verder over haar zus Alie die er ook niks van begrijpt en haar met haar verzakking en al haar gevoeligheid zou laten worstelen zonder te willen helpen. Voor mijn moeder is alles beter dan een psychiatrisch patiënt te zijn. Ze stamt nog uit de tijd van het Grote Taboe, van de schaamte dat je ‘zenuwziek’ was. Ook al gaat ze sinds 1960 gebukt onder steeds terugkerende perioden van psychiatrische ziekte en is er geen ontkennen aan – zij wil per se iets lichamelijks mankeren, een legitieme ziekte of kwaal hebben, die verklaart dat ze ‘het’ allemaal niet aankan. Vandaar haar wens een verzakking te hebben. en de teleurstelling als dat toch echt niet zo is.

Nu heeft ze iets nieuws gevonden: ze is te gevoelig voor het leven! Stilletjes moet ik lachen en bewonder haar inventiviteit: is ‘te gevoelig’ niet een mooie en treffende manier om psychiatrische verschijnselen in gewone mensentaal uit te drukken?!

De blogs van Elzie zijn eerder gepubliceerd als columns in het blad van  de stichting Labyrint~In Perspectief en daarna door de stichting uitgegeven als ‘Elziebundel’. Deze bundel is nog steeds verkrijgbaar, neem contact op met ons  secretariaat@labyrint-in-perspectief.nl

 

Overige blogberichten