home > blog > Vier bekende overtuigingen en hoe ze te tackelen!

Vier bekende overtuigingen en hoe ze te tackelen!

Onze ouder(s) was/waren psychisch ziek en wij zijn psychisch gezond
Vanuit de westerse medische wetenschap kijkt men naar gezondheid en ziekte zoals naar zwart en wit – het is het één of het ander. ‘Gezondheid is de afwezigheid van ziekte’ is de gangbare definitie. Inmiddels is er gelukkig een verschuiving gaande. Je kunt gezondheid en ziekte veel beter beschouwen als een spectrum met aan de ene kant honderd procent gezond en aan de andere kant honderd procent ziek. De meeste mensen zitten daar ergens tussenin. Als (één van) je ouder(s) een psychische ziekte had(den), is de kans dat jij zelf in dat spectrum ook een stukje opgeschoven bent naar de ‘zieke kant’ vrij groot. De oorzaak van verreweg de meeste psychische problemen is namelijk sterke, langzamerhand het doel voorbij schietende afweer. En afweer, daar heb jij als KOPP noodgedwongen veel van ontwikkeld. Gelukkig kun je door je te daarvan bewust te worden en ermee te werken ook weer de andere kant op schuiven in het spectrum. Wees dus niet bang voor je psychische problemen. Ze betekenen absoluut niet dat jij net zo wordt als je ouder. Zeker niet als je ze onderkent en ermee aan de slag gaat. Het negeren van deze signalen is veel gevaarlijker.

Wij KOPP hebben een heel ander soort problemen dan andere mensen
Deze overtuiging heeft mij jarenlang in de slachtofferrol gehouden. Als KOPP ben je niet anders dan andere mensen, jouw emotionele huishouding werkt precies hetzelfde. Weliswaar heb je als KOPP waarschijnlijk meer reden gehad om van jongs af aan afweersystemen in te zetten. Van die afweersystemen heb je nu je volwassen bent waarschijnlijk wél meer last dan andere mensen. Ieder mens heeft echter hetzelfde verlangen naar veiligheid, geborgenheid en intimiteit en ieder mens vindt het ook spannend om dat verlangen in te vullen. Ieder mens is daarin ooit door zijn of haar ouders teleurgesteld, aangezien ouders nou eenmaal maar mensen zijn en dus feilbaar. We kennen allemaal, KOPP of niet, de angst om afgewezen of niet geliefd te zijn (al zijn er uiteraard een hele hoop mensen die zich hier niet bewust van zijn). Je bent KOPP, en ook mens onder de mensen.

Mijn ouders hebben het gedaan. Het is hun schuld dat ik het nu zo zwaar heb. 
Als je deze overtuiging hebt, kijk je in feite naar je ouders door de ogen van het kind dat je ooit was. Zij hadden voor jou de voorwaarden moeten scheppen waaronder jij had kunnen groeien en bloeien. En dat is, door allerlei redenen, niet (goed) gelukt. Het heeft een functie om een ander de schuld te blijven geven. Het betekent dat je boos kunt blijven omdat je slachtoffer bent van andermans gedrag. En dát betekent weer dat jij er niks aan kunt doen, dat jou niks verweten kan worden. Dat kan heel geruststellend zijn, en die geruststelling was ooit waarschijnlijk hard nodig, vooral voor het kind dat jij toen was. Maar is het dat nu nog waard? Als je in je slachtofferrol blijft, kun je ook niet groeien. Je belemmert jezelf ermee, niet een ander.

Daarnaast merk je, vooral als je zelf kinderen krijgt, dat ouders ook maar mensen zijn. Zij maken fouten. Als je vanuit je kindpositie blijft kijken naar je ouders is dat gegeven – begrijpelijkerwijs – misschien onverteerbaar. Maar je bent inmiddels zelf een volwassene en je kunt dus ook op een andere manier naar je ouders gaan kijken. Dat kost moeite, en het levert ook een heleboel op.

Pas als het met iedereen goed gaat, ben ik aan de beurt.
Dit is een overtuiging die heel veel voorkomt bij KOPP, maar mensen zijn zich er meestal niet van bewust. Het is een herhaling van hoe het leven er vroeger aan toe ging. In een veilig gezin komen kinderen voldoende ‘aan de beurt’, dat wil zeggen, is er voldoende aandacht voor hun welbevinden. Maar als (één van) jouw ouder(s) psychische problemen had/hadden, betekende dat waarschijnlijk automatisch dat alle aandacht daar naartoe ging. Ook jouw aandacht, je was immers afhankelijk van je ouders. Jij kwam als kind zelf pas aan de beurt als het stof van de crisis neergedaald was, als dat ooit al gebeurde.

Dat bekende patroon herhaal je in je volwassen leven. Je voelt je verantwoordelijk voor iedereen om je heen. Je zorgt voor je moeder, je kinderen, je buurvrouw en je oma. Tot je er zelf bij neervalt.

Wie wel eens gevlogen heeft, weet dat de stewardess ouders met kinderen altijd op het hart drukt: Eérst zelf je zuurstofmasker voor doen, dán pas je kind helpen. Dat dat niet voor niets is, hoef ik waarschijnlijk niet uit te leggen.

Dus als je met deze overtuiging te kampen hebt, doe het dan eens anders. Zet jezelf eens op de eerste plaats en voel daarbij goed wat dat in je oproept. Hoogstwaarschijnlijk een hele hoop aan onrust, angst of oordelen. Waarvan ik als coach zeg: Yessss! Daar kun je mee werken!

Kassandra Goddijn
19-11-2015

Kassandra was acht jaar lang medewerker bij Labyrint-In Perspectief en heeft haar eigen coachingpraktijk voor volwassen KOPP, www.koppcoaching.nl.

 

Overige blogberichten