home > blog > We leven nú?

We leven nú?

PRI, ontwikkeld door Ingeborg Bosch, ik heb er al eerder over geschreven. De afkorting staat voor Past Reality Integration. Letterlijk: het integreren van je vroegere realiteit. Het is niet alleen een therapievorm, maar voor mij vooral een manier van leven. Het re-integreren van delen van mijzelf die ik in het verleden noodgedwongen heb afgeschermd is een doorlopende taak. Het houdt nooit op. Dat is niet erg. Zodra je onder de knie hebt hoe het moet, gaat het bijna vanzelf.

Hou toch eens op met dat eeuwige verleden. We leven nú! Ik weet niet hoe vaak ik het gehoord heb. Hoe vaak ik me heb moeten verantwoorden voor het feit dat ik voelde dat mijn verleden mij last bezorgde en daarom aandacht nodig had. Ach, ze hadden gelijk: je kunt het verleden niet veranderen. Zolang de aandacht die je hebt voor het verleden eruit bestaat dat je wilt veranderen wat niet veranderd kan worden, is dat inderdaad nogal hopeloos voor jezelf en irritant voor de omgeving. Vooral voor de destijds al betrokkenen (broers / zussen / ouders) die wel klaar zijn met al die klachten en verwijten.
Wat mij helaas dan toegevoegd werd was niet: hou eens op met proberen te veranderen wat niet veranderd kan worden, maar: Je moet niet bezig zijn met het verleden. We leven nú! En dat was precies wat ik niet kon. Best pijnlijk. En dat is een understatement, lezer.

Ik wist dat ik bij het verleden moest zijn. Omdat daar het gevoel het sterkst werd. Als het spelletje ‘warm’ en ‘koud’ dat we als kind speelden: de één verstopt iets en de ander zoekt het, waarbij hij alleen de aanwijzingen ‘warm’ en ‘koud’ krijgt. Het ging over verdriet en woede, teleurstelling en angst, eenzaamheid en verlangen. Als volwassene kun je als je dat echt wilt, zeker in onze cultuur, net doen of het gevoel niet bestaat. Maar ook de meest rationeel functionerende volwassene is eens een kind geweest, met een nog onontwikkelde ratio – een en al gevoel dus. Voelen, dat is samen met je andere zintuigen alles wat je hebt aan bewustzijn als (klein) kind. En onze kindertijd is ons fundament. Daarop is ons hele leven gebouwd. Al die eerste keren, alles wat we als kind voelden bij nieuwe ervaringen, we hebben ze opgeslagen als ‘zo zit de wereld in elkaar en zo voelt dat.’ Oók de rationelen onder ons.

Omdat de wortels van al het voelen liggen bij het kind dat we ooit waren, heb je het – ook bij emotie in het hier en nu – al heel gauw over het verleden. Met emotie werkt het namelijk net zo als met geur. Je loopt nietsvermoedend bij iemand binnen en: Wham! Je bent weer kind in de keuken bij je oma. Want daar hangt de geur van de hachee die zij altijd maakte. Je ratio bemoeit zich daar niet mee, het is een directe verbinding. Geur – herinnering.

Precies zo geldt het voor het gevoelsgeheugen. Als je aangesproken wordt op een bepaald gevoel dat oud en bekend is voor je (een trigger), dan kun je je soms: Wham! ineens weer het kind voelen dat je was. Je ratio komt daar niet aan te pas. In het gesprek met je baas word je bijvoorbeeld ineens heel klein. Je hele volwassen repertoire is als sneeuw voor de zon verdwenen, je bent absoluut niet meer in staat om hem even de waarheid te zeggen zoals je van plan was. Nee, je moet achteraf tot je eigen verbijstering constateren dat je alleen ‘ja’ en ‘amen’ gezegd hebt. En dat hoort niet bij je baas. Het is ouder.

Je herinnert je veel meer dan je weet met je ratio. De herinneringen van vóór de ontwikkeling van jouw ratio zitten in je lijf. De prettige, als je tenminste van je oma en haar hachee hield, en ook de traumatische. Als je als kind bang was voor je moeder omdat zij onberekenbaar was, zul je op latere leeftijd misschien in een kramp schieten bij onberekenbare mensen, vooral als die erg dichtbij komen. En als je vader teveel dronk en dan losse handjes had, heb je zelf waarschijnlijk een beladen relatie met alcohol en agressie. Soms zijn we ons van zulke automatische gevoelsreacties bewust, maar heel vaak ook niet. Bewust of niet, ze bepalen ons gedrag in belangrijke mate. En daar kunnen we veel last van hebben.

Meestal denken we van onze gevoelens en belevingen dat ze alleen van nú zijn. Als we die heerlijke hachee ruiken en in één klap terug zijn in de keuken van oma, wordt ineens inzichtelijk wat er werkelijk gebeurt. Niet met ieder gevoel dat je ervaart in het hier en nu. Maar wel met veel meer gevoelens – en dus ook met de gedragingen die erop volgen – dan je denkt. En om dat onderscheid te maken, is PRI een heel goed hulpmiddel. Voorwaarde is dat je reflectief bent en eerlijk naar jezelf. Dat is misschien even wennen, maar het is goed te trainen. Ingeborg Bosch beschrijft (o.a. in Herontdekking van het ware zelf) nauwkeurig waar je op moet letten. Ook als je in PRI-therapie gaat, zul je daar beginnen, bij het bewust worden van je afweer. Want dat is wat het is, de hevige gevoelens die je in het hier-en-nu kunt ervaren en die voor een ander volkomen ongerijmd kunnen zijn. Afweer.

Dus wat is het nut van met het verleden bezig zijn? Amsterdam is gebouwd op palen, vanwege de slappe grond. Veel KOPP-ers hebben ook slappe grond als fundament onder hun leven. Wie dat erkent, kan alsnog palen slaan. Om te weten wáár precies, moet je de slappe grond goed onderzoeken, hoe spannend dat ook is. Ken je bodem, zoek uit waar je zwakke plekken zijn. Daarmee verklein je de kans dat je er doorheen zakt en omvalt. Als je al omgevallen bent, kun je jezelf weer overeind hijsen aan de paal die je slaat.

Bijkomend voordeel: hoe beter je je eigen fundamenten kent, hoe minder afweer je nodig hebt. En dat scheelt bérgen energie! Zoveel dat je het echt gaat merken.

Er ging een wereld voor mij open toen ik ontdekte hoe verrassend onbelast het heden eigenlijk is. Het leven voelt soms bijna als een feest! En ja, even zo vaak verzand ik weer in oude gevoelens die nog geïntegreerd moeten worden. Dat herken ik dan, meestal na enige tijd en de nodige strijd. En dan kan ik weer met frisse tegenzin aan het werk. Mijn past reality integreren. Joepie!

Kassandra Godijn
Kassandra was acht jaar lang medewerker bij Labyrint-In Perspectief en heeft haar eigen coachingpraktijk voor volwassen KOPP, www.koppcoaching.nl.

21-07-’16

 

 

Overige blogberichten