home > boek > Doodzonde, zelfmoord is nooit alleen

Doodzonde, zelfmoord is nooit alleen

Doodzonde, zelfmoord is nooit alleen
door Julia von Graevenitz en Menno Visser (Studio Noodzaak 2020)

De proloog trekt je als lezer onvoorbereid meteen in het verhaal. Zo gaat het in het echt ook. Ieder die te maken heeft gehad met de zelfdoding van een naaste weet dat zo’n gebeurtenis in feite onverwacht komt.

Het bericht dat je partner, broer, zus, vriend of vriendin er zelf een einde aan gemaakt heeft is enorm schokkend. Dat gold ook voor Menno Visser, een van de auteurs, bij de ontdekking van de zelfmoord van zijn vriend. Vragen die nooit beantwoord kunnen worden, gevoelens van hevig tekort schieten, dat alles vormde voor Menno Visser de drive om samen met zijn kompaan Julia von Graevenitz een documentaire over zelfdoding te maken. Na die film is het boek ontstaan.

We weten nog niet wat bepaalt dat iemand suïcidaal wordt. Het boek is een zoektocht naar oorzaken. Suïcide lijkt eerder een teken van onmacht en wanhoop dan van een echte doodswens te zijn. Kunnen hulpverleners en naasten het gesprek aangaan om suïcide te voorkomen? Aan de hand van persoonlijke ervaringen en verhalen van direct betrokkenen wordt nagegaan of dit mogelijk is.

Er is evenredige aandacht voor zowel de naasten als de hulpverleners. Op beide partijen kan een zelfdoding een grote impact hebben. Anders dan bij een verlies door een natuurlijke doodsoorzaak hebben veel mensen bij suïcide het gevoel dat het ook anders had kunnen lopen.

Voor mensen met suïcidale gedachten is het cruciaal om de verbinding met mensen om hen heen te versterken. In de preventie van suïcide is het herkennen van signalen is een eerste stap. Dat blijkt nog niet zo eenvoudig te zijn. Soms zijn er geen signalen of worden ze door niemand gezien. Als betrokkene heb je een soort fingerspitzengefühl nodig om alarmsignalen te herkennen. Daarna is het de kunst om dit bespreekbaar te maken met degene die de gedachte aan zelfdoding heeft.

Wanneer iemand die bij een GGZ instelling in behandeling is door zelfdoding om het leven komt, hebben naasten contact en nabijheid nodig van deze instelling. Dat is iets anders dan te horen dat er volgens protocol gehandeld is. Veel te vaak komt het voor dat naasten zich in de steek gelaten voelen. De suïcide van je eigen kind is het meest verschrikkelijke wat ouders kunnen meemaken. Aandacht voor de nabestaanden is zeker dan absoluut noodzakelijk.

Addy Bakx

Overige boekbesprekingen