home > boek > Het mens achter de labels

Het mens achter de labels

‘Het mens achter de labels’ van Anne Koeleman en Rivka Ruiter

Over je gediagnostiseerde aandoening een artikel in een boek schrijven lijkt mij niet eenvoudig. Je moet het al eens zijn met de classificatie in de DSM-5 die bij jouw problematiek zou horen. En er dan vanuit jouw ervaringen zelf een persoonlijk verhaal over schrijven, is een hele opgave. Hoe het voelt jou te zijn, met al je specifieke psychische klachten.

Maar de, voornamelijk jonge vrouwelijke mede-schrijfsters aan dit boek deden dat wel. Voor mensen met een (specifiek) label en voor directbetrokkenen. Om mee te kijken in hun hoofd, over wat er in omgaat. Anne en Rivka hebben hun gevoelens en ervaringen ook zelf in dit boek gedeeld. Om gezamenlijk meer begrip te krijgen voor psychische problematiek. En daarmee bij de hulpverleners de kloof tussen het leren van lijstjes met symptomen en de praktijk kleiner te maken.

Een jaar of drie geleden hebben Anne en Rivka van hun blogs een uitgebreidere website gemaakt voor lotgenoten met een DSM-5-classificatie: dsmmeisjes.nl. Om anderen ook de kans geven hun verhaal kwijt te kunnen. Dit zorgde voor een onverwacht succes.

(DSM is de afkorting van Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Met behulp van dit handboek kan een diagnose worden gesteld bij iemand met psychische problemen. De eerste versie dateert uit 1952.)

Over de voor dit boek gekozen stoornissen wordt het verschil in individuele ervaringen goed verbeeld. Voor lotgenoten en naasten, maar vooral voor hulpverleners, die door deze informatie de betreffende persoon beter als mens blijven zien met een aandoening en deze niet als blauwdruk zien van die aandoening. De beschrijvingen kunnen zeker eye-openers betekenen. Zoals door het verhaal van een vrouw met een dissociatieve identiteitsstoornis (een stoornis waarbij je meerdere persoonlijkheden hebt. Iedere persoonlijkheid heeft ander gedrag en stem. Cliënten hebben het daarom ook wel over ‘wij’.) Deze vrouw had een psychologe die zich in gesprekken met haar onmiddellijk aanpaste wanneer er een identiteitswissel tijdens de sessie plaatsvond.
En voor de naasten was een vaste, waardevolle vraag aan iedere geïnterviewde gesteld wat familie en directbetrokkenen voor hen kunnen betekenen.

Anne en Rivka laten met dit boek op een prettige leesbare manier inzien dat de persoonlijke ervaringen van mensen met een psychische aandoening het ontbrekende deel van de DSM5 zijn. Dat de afzonderlijke diagnoses een breed scala van persoonlijke ervaringen betekenen, per mens verschillend. Daarom is de titel van het boek zeer passend.
Het is wel jammer dat mannen geen evenwichtiger aandeel hebben in het boek. Je moet je in de verhalen kunnen herkennen en ik kan me voorstellen dat je door de samenstelling mogelijk denkt dat het eigenlijk om problematiek van vrouwen gaat.

Als het boek breed gelezen zou worden, bv via roulerende exemplaren op scholen, zou het hebben van een psychische aandoening en erover kunnen praten een flinke bijdrage kunnen betekenen aan het doorbreken van vooroordelen en stigma’s die helaas nog aan de aandoeningen zijn verbonden.
Ik hoop van harte dat het inderdaad breed gelezen zal worden en zeker ook dat mannen zich er gesteund door voelen. En met de paar mannen die al bloggen via de website, mee gaan schrijven.

‘Het mens achter de labels’ | dsmmeisjes | Uitgeverij Lucht | | ISBN 9789492798367

Overige boekbesprekingen